dsfd


Hi các bạn!

Làm sao để tự mình có thể viết hợp âm (HÂ) cho bài hát mà mình yêu thích???

– Để trả lời câu hỏi trên, chúng ta phải nắm được các vấn đề căn bản sau:
> VĐ1: Cấu tạo hợp âm (HÂ trưởng, HÂ thứ, HÂ 7, HÂ dim…).
> VĐ2: Xác định giọng và xác định 6 HÂ cơ bản của bài nhạc (xem bài hát này thuộc giọng Đô trưởng/C hay Rê thứ/Dm…).
> VĐ3: Đặt HÂ vào bài hát (tạo vòng hoà thanh or hoà âm cho bài hát).
– Phần nói thêm: Dịch giọng của bài hát.

« Last Edit: 16 Tháng Hai, 2012, 07:50:56 AM by doan281 »
Email: doan281@gmail.com
Y!M: chuottui281

Offline doan281

  • Người Mới
  • *
  • Posts: 12
  • Bầu Chọn: +1/-0
  • Gender: Male
  • Đến từ Nam Định
    • View Profile
VĐ1: Cấu tạo hợp âm (HÂ trưởng, HÂ thứ, HÂ 7, HÂ dim…).

> VĐ2: Xác định giọng và xác định 6 HÂ cơ bản của bài nhạc (xem bài hát này thuộc giọng Đô trưởng/C hay Rê thứ/Dm…).
> VĐ3: Đặt HÂ vào bài hát (tạo vòng hoà thanh or hoà âm cho bài hát).

Nội dung vấn đề 1 như sau:

*Đầu tiên như chúng ta đã biết:
– Hợp âm (HÂ) hiểu đơn giản là hợp của nhiều âm.
– Trong cấu tạo HÂ luôn có 1 âm chủ nằm ở bậc 1 (khi sử dụng, nó chính là âm bass) và tên của HÂ được gọi theo âm chủ đó cộng thêm tính chất trưởng, tính chất thứ, tính chất 7 hay dim nữa…
– Các âm khác nằm ở bậc 2, 3, 4, 5, 6 và 7 tương ứng là các nốt tiếp theo tính từ vị trí của âm chủ.
Ví dụ 1 (ta chưa xét đến khả năng thăng và giáng của các nốt mà chỉ xét về số lượng các nốt trước đã):
– HÂ Đô trưởng thì các nốt ở 7 bậc tương ứng sẽ là: bắt đầu từ C: C-D-E-F-G-A-B (1-2-3-4-5-6-7).
– HÂ Sol trưởng thì các nốt ở 7 bậc tương ứng sẽ là: bắt đầu từ G: G-A-B-C-D-E-F (1-2-3-4-5-6-7).

*Thứ 2: mỗi HÂ chỉ cần tối thiểu 3 âm/nốt là đã đủ đk cấu tạo nên HÂ rồi. 3 âm/nốt này nằm ở bậc 1, bậc 3 và bậc 5. Ngoài ra, các bạn có thể chơi/diễn thêm các nốt ở bậc 7, 9, 11 nhưng cũng ko thực sự cần thiết.

*Thứ 3: mỗi nốt trong cấu tạo HÂ chúng luôn có mối liên hệ chặt chẽ và tuân theo 1 qui luật nhất định. Vậy, những qui luật đó là gì? Chúng ta sẽ xem xét trong từng trường hợp cụ thể dưới đây.
a-Cấu tạo hợp âm trưởng:
*Ta chỉ xét mối quan hệ giữa 3 âm ở bậc 1, 3 và 5 thôi:
– Khoảng cách giữa âm bậc 1 và bậc 3 luôn là: 2 cung.
– Khoảng cách giữa âm bậc 3 và bậc 5 luôn là: 1,5 cung.
– Các bạn có thể xem trong bảng tính dưới đây:

Như vậy:
– HÂ Đô trưởng (C) bao gồm 3 nốt: C-E-G.
– HÂ Rê trưởng (D) bao gồm 3 nốt: D-F#-A (F# để đảm bảo từ D đến F#= 2 cung).
– HÂ Mi trưởng (E) bao gồm 3 nốt: E-G#-B (G# để đảm bảo từ E đến G#= 2 cung).
– HÂ Fa trưởng (F) bao gồm 3 nốt: F-A-C.
– HÂ Sol trưởng (G) bao gồm 3 nốt: G-B-D.
– HÂ La trưởng (A) bao gồm 3 nốt: A-C#-E.
– HÂ Si trưởng (B) bao gồm 3 nốt: B-D#-F#.
Ý nghĩa:
– Dựa vào 3 nốt cơ bản của mỗi HÂ trên ta có thể giải thích tại sao HÂ: La trưởng (A), HÂ: E lại phải bấm như thế. Xem hình minh họa:
+ HÂ La trưởng:

+ HÂ Mi trưởng:

*Một cách nữa để xác định cấu tạo hợp âm trưởng đó là: Nếu gọi a có giá trị bằng 1 cung và gọi b có giá trị bằng 1/2 cung thì công thức để tính hợp âm trưởng là: aabaaab. Nghĩa là:
– Khoảng cách giữa nốt 1 và nốt 2 là 1 cung (=a).
– Khoảng cách giữa nốt 2 và nốt 3 là 1 cung (=a).
– Khoảng cách giữa nốt 3 và nốt 4 là 1/2 cung (=b).
– Khoảng cách giữa nốt 4 và nốt 5 là 1 cung (=a).
– Khoảng cách giữa nốt 5 và nốt 6 là 1 cung (=a).
– Khoảng cách giữa nốt 6 và nốt 7 là 1 cung (=a).
– Khoảng cách giữa nốt 7 và nốt 8 (chính là nốt 1) là 1/2 cung (=b).
Ví dụ:
– HÂ C: C-D-E-F-G-A-B-C (1-2-3-4-5-6-7-8) đúng bằng: aabaaab. Vị trí của 2 chữ b chính là vị trí của E-F và B-C.
– HÂ E: E-F-G-A-B-C-D-E (1-2-3-4-5-6-7-8) đúng bằng: aabaaab khi và chỉ khi ta phải thăng các nốt: F, G, C và D. Như vậy, HÂ E có 4 nốt thăng: F#, G#, C# và D#. Nên công thức đúng của nó là: E-F#-G#-A-B-C#-D#-E (thỏa mãn: aabaaab).
Nhận xét:
– Trong trường hợp của E ta viết lại thứ tự các dấu thăng trên khuông nhạc như sau: F# > C# > G# > D#. Mặt khác: nếu lấy D# cộng thêm 0,5 cung nữa thành E (tham khảo bài trước). Điều này cũng có thể giải thích tại sao giọng Mi trưởng (E) lại có 4 dấu thăng dựa theo cách phân tích kiểu aabaaab.

Vì sao 2 cách tính trên có vẻ cho kết quả khác nhau. Vì:
– Cách thứ nhất ta chỉ xét 3 nốt ở bậc 1-3-5 nên chỉ có: E-G#-B.
– Cách thứ 2 ta xét ở 7 bậc. Do đó nó sẽ đầy đủ hơn. Vì vậy, có sự khác nhau.

b-Cấu tạo hợp âm thứ:
*Ta chỉ xét mối quan hệ giữa 3 âm ở bậc 1, 3 và 5 thôi:
– Khoảng cách giữa âm bậc 1 và bậc 3 luôn là: 1,5 cung.
– Khoảng cách giữa âm bậc 3 và bậc 5 luôn là: 2 cung.
Nhận xét:
– Ta sẽ thấy ngay: âm bậc 1 và bậc 5 của HÂ trưởng và HÂ thứ là như nhau vì chúng đều cách nhau 3,5 cung. Chúng chỉ khác nhau âm bậc 3. Điều đó có nghĩa là: sau khi tính toán xong HÂ trưởng ta chỉ cần lấy âm bậc 3 trừ đi 0,5 cung là ra HÂ thứ tương ứng.
Ví dụ:
– Của E là: E-G#-B.
– Suy ra của Em là: E-G-B (tức G# bị giáng xuống 0,5 nên chỉ còn là G thôi, các bạn bấm HÂ Em thông dụng trên các tài liệu sẽ thấy được các nốt E-G-B của Em ngay: trong đó E và B phải bấm, còn G để gảy buông). Xem hình minh họa.
+ HÂ Mi trưởng:

+ HÂ Mi thứ:

*Cách khác là: abaabaa.
Dựa vào phần a, các bạn tự tìm hiểu các nội dung tương tự nhé.

c-Cấu tạo hợp âm 7:
*HÂ 7 được cấu tạo từ HÂ trưởng (hoặc hợp âm thứ) và thêm 1 nốt ở bậc 7 sao cho:
– Khoảng cách từ bậc 1 đến bậc 7 là 5 cung -> Khoảng cách từ bậc 5 đến bậc 7 là 1,5 cung (vì khoảng cách bậc 1-5 luôn là 3,5 cung đối với cả HÂ trưởng + thứ).
Ví dụ:
– HÂ A (La trưởng) có cấu tạo từ các nốt: A-C#-E. Các nốt ở các bậc của A là: A(1)-B(2)-C#(3)-D(4)-E(5)-F#(6)-G#(7).
– Suy ra: hợp âm A7 sẽ có thêm nốt G nữa. Vì từ bậc 1 đến bậc 7 trong cấu tạo của A là 5,5 cung. Mà vị trí bậc 7 của A là G#. Do đó ta giáng G# xuống 0,5 cung nên nó chỉ còn là G trong cấu tạo của A7 -> Cấu tạo của A7 là: A-C#-E-G. Xem hình minh họa.
+ HÂ La trưởng (xem hình bên trên)

+ HÂ La trưởng 7:

hoặc:

d-Cấu tạo hợp âm dim:
– Khoảng cách giữa âm bậc 1 và bậc 3 luôn là: 1,5 cung.
– Khoảng cách giữa âm bậc 3 và bậc 5 luôn là: 1,5 cung.

Lập bảng cấu tạo các bạn tự làm nhé. Nhưng quan trọng hơn là hiểu được bản chất và phải thực hành nhiều thôi.

« Last Edit: 07 Tháng Sáu, 2012, 06:10:25 PM by doan281 »
Email: doan281@gmail.com
Y!M: chuottui281

Offline doan281

  • Người Mới
  • *
  • Posts: 12
  • Bầu Chọn: +1/-0
  • Gender: Male
  • Đến từ Nam Định
    • View Profile
VĐ2: Xác định giọng và xác định 6 HÂ cơ bản của bài nhạc (xem bài hát này thuộc giọng Đô trưởng/C hay Rê thứ/Dm…).

> VĐ1: Cấu tạo hợp âm (HÂ trưởng, HÂ thứ, HÂ 7, HÂ dim…).
> VĐ3: Đặt HÂ vào bài hát (tạo vòng hoà thanh or hoà âm cho bài hát).

Nội dung vấn đề 2 như sau:

1. Mình xin bổ sung 1 số vấn đề liên quan đến phần này như sau:
*Nếu là người mới học Guitar 1 thời gian thì họ sẽ thắc mắc ngay:
– Giọng trưởng được xác định như thế nào? Các hợp âm đi theo nó ra làm sao?
– Giọng thứ được xác định như thế nào? Các hợp âm đi theo nó ra làm sao?
– Cách xác định, tính toán các hợp âm cơ bản nhất (6 hợp âm: 3 trưởng + 3 thứ) của 1 bài nhạc?
– Sau khi xác định hợp âm được rồi thì đặt vào bài nhạc như thế nào?
– ect.

2. Để trả lời các thắc mắc trên, các bạn cần phải biết một số kiến thức sau:
a/ Thứ tự các nốt thăng (#) trên khuông nhạc: F# > C# > G# > D# > A# > E# > B#.
(nghĩa là: nếu bản nhạc có 1 dấu # thì đó là dấu # của F, nếu bản nhạc có 3 dấu # thì đó là dấu # của 3 nốt: F, C và G).

b/ Thứ tự các nốt giáng (b) trên khuông nhạc: Bb > Eb > Ab > Db > Gb > Cb > Fb
(thứ tự ngược lại so với trường hợp dấu #, giải thích tương tự như đối với dấu #).

c/ Để xác định giọng trưởng và giọng thứ (hai giọng song song: //) ta làm như sau:
* Bản nhạc có dấu #:
– Bước 1: Xác định xem bản nhạc có mấy dấu thăng.
– B2: Lấy nốt thăng cuổi cùng (trong tổng số các nốt # đếm được theo thứ tự như trên) cộng với 0,5 cung nữa ta tìm được giọng trưởng.
– B3: Để tìm giọng thứ (tức giọng // với giọng trưởng) ta lấy giọng trưởng trừ đi 1,5 cung thì sẽ ra giọng thứ //.

Ví dụ 1: nếu thấy bản nhạc có 1 dấu # (tức là F#):
– B1: Tổng số dấu thăng là 1 (chỉ có F#).
– B2: Ta lấy F# cộng thêm 0,5 cung nữa thành G.
– B3: Từ đó, suy ra giọng thứ tương ứng là: Em (mi thứ). Vì E cách G = 1,5 cung.
Nhận xét:
– Như vậy: bản nhạc chỉ có 1 dấu # thì 2 giọng // là: G và Em.
– Nhìn vào bài viết của Ibanto ta sẽ thấy tại sao có đoạn: “Sol trưởng – Mi thứ G – C – D Em – Am – B”.

Ví dụ 2: nếu thấy bản nhạc có 3 dấu # (tức là có: F#, C# và G#):
– B1: Tổng số dấu thăng là 3 (nốt thăng cuối cùng là G#).
– B2: Ta lấy G# cộng thêm 0,5 cung nữa thành A.
– B3: Từ đó, suy ra giọng thứ tương ứng là: F#m (Fa thăng thứ). Vì F# cách A = 1,5 cung.
Nhận xét:
– Như vậy: bản nhạc có 3 dấu # thì 2 giọng // là: A và F#m.
– Nhìn vào bài viết của Ibanto ta sẽ thấy tại sao có đoạn: “La trưởng – Fa thăng thứ A – D – E F#m – Bm – C#”.

Ví dụ 3: các bạn tự thực hành các trường hợp khác nhé.

* Bản nhạc có dấu b:
– Bước 1: Xác định xem bản nhạc có mấy dấu giáng.
– B2: Nốt giáng áp chót chính là giọng trưởng.
– B3: Để tìm giọng thứ (tức giọng // với giọng trưởng) ta lấy giọng trưởng trừ đi 1,5 cung thì sẽ ra giọng thứ song song.

Ví dụ 1: nếu thấy bản nhạc có 4 dấu b (tức là có: Bb, Eb, Ab và Db):
– B1: Tổng số dấu giáng (b) là 4 (thứ tự là: Bb, Eb, Ab và Db).
– B2: Nót giáng chót là Db -> Nốt áp chót là Ab. Như vậy, giọng trưởng là: Ab (La giáng).
– B3: Từ đó, suy ra giọng thứ tương ứng là: Fm (Fa thứ). Vì F cách Ab = 1,5 cung.
Nhận xét:
– Như vậy: bản nhạc có 4 dấu giáng thì 2 giọng // là: Ab và Fm.

Ví dụ 2: nếu thấy bản nhạc có 2 dấu b (tức là chỉ có: Bb và Eb): theo như trên ta sẽ tính được 2 giọng // là: Bb và Gm.

Ví dụ 3: nếu thấy bản nhạc có 1 dấu b (tức là chỉ có: Bb):
– Đây là trường hợp đặc biệt, ko áp dụng ngay được công thức trên.
– Để tính được ta phải viết lại 2 lần qui luật thứ tự các dấu giáng trên khuông nhạc liền nhau rồi mới áp dụng được cách tính trên.
– Cụ thể là: Bb > Eb > Ab > Db > Gb > Cb > Fb > Bb > Eb > Ab > Db > Gb > Cb > Fb.
– Ta thấy: nốt áp chót là Fb. Nhưng vì bản nhạc chỉ có 1 nốt giáng là Bb (mà ko có Fb) nên nốt này phải là F (Fa ko có dấu hóa). Suy ra, giọng trưởng là: F.
– Từ đó, giọng thứ // là: Dm.
– Vậy, bản nhạc chỉ có 1 dấu giáng thì 2 giọng // là: F và Dm.

* Trường hợp đặc biệt: Bản nhạc không có dấu # và b nào:
– Hai giọng // trường hợp này là: C và Am (Các bạn tự tìm hiểu tại sao lại như thế nhé).

3. Sau khi xác định được 2 giọng song song (//) rồi thì ta bắt đầu tính các hợp âm trưởng và thứ căn bản khác. Thông thường ta sẽ xác định thêm 2 hợp âm trưởng và 2 hợp âm thứ nữa.
– Ở trên rất nhiều trang web, diễn đàn khác các bạn thấy người ta hay viết: áp dụng qui luật 1-4-5 hay hợp âm cha/mẹ… Vậy, vấn đề bản chất của nó là gì?
– Với giọng trưởng nếu gọi T là ký hiệu tính trưởng, t ký hiệu tính thứ và dim ký hiệu hợp âm có tính chất dim thì thứ tự của hợp âm trưởng trên 7 bậc sẽ là:
T(1) > t(2) > t(3) > T(4) > T(5) > t(6) > dim(7).
– Như vậy, các vị trí: 1-4-5 đều là các hợp âm trưởng.
– Với giọng thứ tương ứng nếu gọi T là ký hiệu tính trưởng, t ký hiệu tính thứ và dim ký hiệu hợp âm có tính chất dim thì thứ tự của hợp âm thứ trên 7 bậc sẽ là:
t(1) > dim(2) > T(3) > t(4) > t(5) > T(6) > T(7).
– Như vậy, các vị trí: 1-4-5 đều là các hợp âm thứ.
-> Điều này giải thích tạo sao các bạn chỉ cần nhớ qui luật 1-4-5 là đủ 6 hợp âm căn bản.

Ví dụ 1: Xác định 6 hợp âm căn bản của bản nhạc ko có dấu thăng, giáng nào.
– Hai giọng // là: C và Am.
– Xác định các hợp âm trưởng: các hợp âm ở 7 bậc theo công thức trên là: C-Dm-Em-F-G-Am-Bdim (theo thứ tự: T-t-t-T-T-t-dim).
– Các hợp âm ở vị trí 1-4-5 là: C-F-G (có thể dùng 5 ngón tay để tính cho nhanh).
– Xác định các hợp âm thứ: các hợp âm ở 7 bậc theo công thức trên là: Am-Bdim-C-Dm-Em-F-G (theo thứ tự: t-dim-T-t-t-T-T).
– Các hợp âm ở vị trí 1-4-5 là: Am-Dm-Em (có thể dùng 5 ngón tay để tính cho nhanh).
– Kết luận: 6 hợp âm căn bản nhất của bản nhạc ko có dấu hóa nào là: C-F-G và Am-Dm-Em (Tùy thuộc vào màu sắc của bài mà ta có thể sử dụng: G hay G7, Em hay E7).

4. Hy vọng qua bài viết nhỏ này sẽ giúp các bạn hiểu rõ được bản chất của vấn đề chứ ko phải “học vẹt” nữa.

5. Chúc các bạn thành công!

Email: doan281@gmail.com
Y!M: chuottui281

 

Offline doan281

  • Người Mới
  • *
  • Posts: 12
  • Bầu Chọn: +1/-0
  • Gender: Male
  • Đến từ Nam Định
    • View Profile
> VĐ1: Cấu tạo hợp âm (HÂ trưởng, HÂ thứ, HÂ 7, HÂ dim…).
> VĐ2: Xác định giọng và xác định 6 HÂ cơ bản của bài nhạc (xem bài hát này thuộc giọng Đô trưởng/C hay Rê thứ/Dm…).

VĐ3: Đặt HÂ vào bài hát (tạo vòng hoà thanh or hoà âm cho bài hát).
Nội dung VĐ3 như sau:

– Trước khi vào VĐ3 tôi xin nói lại vấn đề mà ta cần giải quyết như sau:
> Bạn đã có lời bài hát:
@ Với bài hát có nốt nhạc rồi thì trình tự viết hợp âm như sau:
B1: Nhìn vào đầu khuông nhạc xem bài hát này có mấy dấu thăng (#) or mấy dấu giáng (b). Từ đó ta xác định được:
>> Giọng trưởng và giọng thứ song song của bài hát ấy.
>> 6 hợp âm căn bản (3 HÂ trưởng và 3 HÂ thứ) cho bài hát này.

B2: Nhìn vào nốt nhạc cuối cùng của bài hát là nốt gì. Điều này có nghĩa là:
>> Nốt nhạc ấy sẽ qui định giọng của bài hát (điều này đúng với hơn 90% các bài hát Việt).
>> VD: Bài hát có 2 giọng song song là C và Am. Nếu nốt cuối cùng là Đô (C) thì bài hát có giọng Đô trưởng (C). Còn nếu nốt cuối cùng mà là La (A) thì bài hát có giọng La thứ (Am).

B3: Đặt HÂ:
>> Nhìn trên khuông nhạc xem nốt nhạc tại vị trí đặt HÂ là nốt gì.
>> Từ đó so sánh nó với các nốt nhạc có trong cấu tạo của mỗi HÂ. Thông thường có ít nhất từ 2 trong 6 HÂ chứa nốt nhạc giống như nốt nhạc tại vị trí đặt HÂ.
>> Dùng đàn chơi thử lần lượt từng HÂ xem và nghe có êm tai ko. Nếu ok thì chọn và ghi vào.
>> HÂ đầu tiên và HÂ cuối cùng thường giống nhau (trên 90% các bài hát). HÂ này chính là giọng của bài hát mà ta đã xác định ở trên.
Đến đây có thể coi như là hoàn thành công việc. Nếu muốn pro hơn thì làm tiếp như dưới đây:
>> Kết hợp với 1/3 nguyên tắc hòa thanh để tìm ra HÂ phù hợp nhất (phần này, tôi chỉ nêu ra thôi, còn chi tiết các bạn tự tìm hiểu nhé vì nó hơi phức tạp).
//Nguyên tắc 1: Dùng vòng hòa thanh có sẵn của các bài trước.
//Nguyên tắc 2: Hòa thanh liền kề (đi lên hoặt đi xuống).
//Nguyên tắc 3: Hòa thanh bậc 5.

@ Với bài hát không có nốt nhạc, chỉ có lời thôi:
B1: Bạn tự chơi guitar theo giai điệu của nó và phải biết được:
>> Bài hát này có mấy dấu thăng (#) or mấy dấu giáng (b). Hay dấu thăng/giáng nằm ở những nốt nào. Ghi ra giấy.
>> Nốt nhạc tại vị trí đặt HÂ là gì? Ghi ra giấy.
>> Nốt nhạc cuối cùng là gì? Ghi ra giấy.

B2: Làm tương tự như trường hợp bài hát có nốt nhạc.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s